Mózgowe Porażenie Dziecięce

Zaistnienie uszkodzenia ośrodkowego neuronu ruchowego już na samym początku może zakłócić rozwój dziecka, a w niektórych przypadkach wręcz go uniemożliwić.. Pierwsze wielokrotnie powtarzane wzorce ruchowe noworodka i niemowlęcia odgrywają zasadniczą rolę w tworzeniu się stereotypów dynamicznych, nawyków ruchowych i jeżeli są one nieprawidłowe prowadza do rozwoju tzw. patologicznej motoryki. Rozwój dziecka jest procesem ciągłym i harmonijnym, ale przebieg jego jest etapowy, z zauważalnymi skokami rozwojowymi. Zdobywanie przez dziecko nowych sprawności i umiejętności odbywa się w określonej kolejności, z małymi indywidualnymi odstępstwami. Kolejne etapy rozwojowe są wzajemnie uwarunkowane a pominięcie jakiegoś etapu utrudnia ten rozwój bądź w ogóle go uniemożliwia. Dzieci z prawidłowo funkcjonującym układem nerwowym kontrolują swoje ciało w pozycjach statycznych i dynamicznych dzięki skomplikowanemu mechanizmowi antygrawitacyjnemu, który umożliwia swobodne poruszanie się, gdyż w skład jego wchodzą, odruchy prostowania, równowagi i obronnego podporu oraz odpowiednia dystrybucja napięcia mięśniowego zagwarantowana poprzez prawidłowe unerwienie reciprokalne. Mechanizm ten umożliwia zdolność aktywnego przeciwstawienia się sile grawitacji powodując, że wykonywanie ruchów wbrew tej sile staje się możliwe. Kontroluje też postawę ciała w trakcie wykonywania czynności ruchowej, co oznacza, że dopasowuje on rozkład napięcia posturalnego do zmieniających się w trakcie ruchu warunków zewnętrznych. Korekty te zachodzą w sposób automatyczny bez udziału świadomości i zależą od poziomu sprawności mechanizmu antygrawitacyjnego. Umożliwia on wreszcie poprawne wykonanie dowolnych czynności ruchowych poprzez nadrzędną kontrolę ośrodkowego układu nerwowego, który nie zarządza pojedynczymi mięśniami, lecz całymi gotowymi wzorcami ruchowymi.
U dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym sytuacja przedstawia się zupełnie inaczej. Z powodu uszkodzenia mózgu dochodzi do zaburzenia rozwoju mechanizmu antygrawitacyjnego. Dzieci te rozwijają kompensacyjny, mechanizm antygrawitacyjny, którego podstawowym zadaniem jest wyrównanie deficytu napięcia mięśniowego w osi głowa tułów, najczęściej poprzez wykorzystanie aktywności nieprawidłowych odruchów postawy. W efekcie zaburzona jest dystrybucja napięcia mięśniowego. Charakter tych zaburzeń narasta wraz z rozwojem dziecka i objawia się w postaci ograniczeń w rozwoju motorycznym oraz narastaniem pewnych typowych dla każdego dziecka objawów patologicznych. Nieprawidłowy mechanizm antygrawitacyjny z jednej strony jest jedyną drogą osiągania coraz to wyższych pozycji oraz umiejętności ruchowych, z drugiej jednak zaburza rozwój wielu innych funkcji jak kontrola wzrokowa, koordynacja wzrokowo-ruchowa, kontrola języka i warg, czyli rozwoju połykania, żucia, mowy i prawidłowego oddychania. Proces rozwoju psychoruchowego dziecka z mózgowym porażeniem od samego początku przebiega w warunkach zupełnie innych od fizjologicznych. Te ograniczenia obok anatomicznych ubytków strukturalnych utrudniają zdobywanie prawidłowych doświadczeń sensomotorycznych. Rozwój zaburzeń ma charakter dynamiczny, co oznacza, że pojawienie się jednych objawów spowoduje powstanie kolejnych patologii w rozwoju i nasilenia się tych istniejących. Wykorzystując dostępne napięcie posturalne, prymitywne odruchy postawy i prymitywne synergie dziecko wytworzy z czasem kompensacyjną motorykę patologiczną. Problemem dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym, jest zatem konflikt pomiędzy nieustanną potrzebą ruchu, rozwoju i poznawania otoczenia, a niewystarczającymi do tego możliwościami antygrawitacyjnymi. Prowadzi to w rezultacie do ograniczenia napływających z zewnątrz doświadczeń sensomotorycznych i tym samym ogranicza rozwój dziecka.